LPIC-1 v5.0 | 101-500 + 102-500

LPIC-1 CLI Cheatsheet

چیت‌شیت جامع و دو زبانه خط فرمان LPIC-1
Complete exam-objective quick reference with commands, bilingual explanations and practical examples - aligned to the current LPI LPIC-1 version 5.0 objectives.
مرجع سریع، جامع و کاربردی مطابق سرفصل‌های رسمی LPIC-1 نسخه 5.0، همراه دستورها، توضیح فارسی/انگلیسی و مثال‌های عملی.
42 Official Objectives Covered
$ uname -a
Linux exam-lab 6.x ...
$ whoami
lpic-student
$ systemctl --failed
0 loaded units listed.
$ ip -br a
eth0   UP   192.0.2.10/24
$ _
Prepared & Designed by
Technet24.ir
تهیه و طراحی: Technet24.ir
Technet24.ir | Independent study aid

Course Map & Exam Structure

ساختار دوره و نقشه آزمون

Exam 101-500

آزمون 101-500
System ArchitectureInstallationGNU/UnixFilesystems
Topic 101 - System Architectureمعماری سیستم
Topic 102 - Linux Installation & Package Managementنصب لینوکس و مدیریت بسته‌ها
Topic 103 - GNU and Unix Commandsدستورات GNU و Unix
Topic 104 - Devices, Filesystems & FHSدستگاه‌ها، Filesystem و FHS
23 objectives are covered in this guide for Exam 101.

Exam 102-500

آزمون 102-500
ShellDesktopsAdministrationServicesNetworkingSecurity
Topic 105 - Shells and Shell ScriptingShell و Shell Scripting
Topic 106 - User Interfaces and Desktopsرابط کاربری و Desktop
Topic 107 - Administrative Tasksوظایف مدیریتی
Topic 108 - Essential System Servicesسرویس‌های ضروری سیستم
Topic 109 - Networking Fundamentalsمبانی شبکه
Topic 110 - Securityامنیت
19 objectives are covered in this guide for Exam 102.
Current official structure: LPIC-1 version 5.0, exam codes 101-500 and 102-500. Each objective has an official weight; higher weights generally deserve more study time. This file is an independent study aid created by Technet24.ir and is not an official LPI publication.
ساختار این فایل مطابق Objectives رسمی نسخه 5.0 تنظیم شده است. Weight بالاتر یعنی اهمیت نسبی بیشتر در آزمون. این فایل راهنمای آموزشی مستقل Technet24.ir است و انتشار رسمی LPI محسوب نمی‌شود.
Technet24.ir | LPIC-1 Bilingual CLI Cheatsheet

Objective Index

فهرست کامل سرفصل‌ها

101-500

101.1Determine and configure hardware settingsشناسایی و پیکربندی تنظیمات سخت‌افزارW2
101.2Boot the systemفرآیند راه‌اندازی سیستمW3
101.3Change runlevels / boot targets and shutdown or rebootRunlevelها، Boot Targetها، خاموش و راه‌اندازی مجددW3
102.1Design hard disk layoutطراحی ساختار دیسک و پارتیشن‌بندیW2
102.2Install a boot managerنصب و مدیریت Boot ManagerW2
102.3Manage shared librariesمدیریت Shared LibraryهاW1
102.4Use Debian package managementمدیریت بسته‌ها در Debian/UbuntuW3
102.5Use RPM and YUM package managementمدیریت بسته‌های RPM/YUM/ZypperW3
102.6Linux as a virtualization guestLinux به‌عنوان Guest در مجازی‌سازی و CloudW1
103.1Work on the command lineکار با خط فرمانW4
103.2Process text streams using filtersپردازش جریان متن با FilterهاW2
103.3Perform basic file managementمدیریت پایه فایل و DirectoryW4
103.4Use streams, pipes and redirectsStreamها، Pipe و RedirectionW4
103.5Create, monitor and kill processesایجاد، مانیتور و خاتمه ProcessهاW4
103.6Modify process execution prioritiesتغییر Priority اجرای ProcessهاW2
103.7Search text files using regular expressionsجستجوی متن با Regular ExpressionW3
103.8Basic file editingویرایش پایه فایل با viW3
104.1Create partitions and filesystemsساخت پارتیشن و FilesystemW2
104.2Maintain the integrity of filesystemsحفظ سلامت FilesystemهاW2
104.3Control mounting and unmounting of filesystemsکنترل Mount و Unmount FilesystemW3
104.5Manage file permissions and ownershipمدیریت Permission و OwnershipW3
104.6Create and change hard and symbolic linksایجاد و مدیریت Hard/Symbolic LinkW2
104.7Find system files and place files in the correct locationیافتن فایل‌های سیستم و FHSW2

102-500

105.1Customize and use the shell environmentسفارشی‌سازی محیط ShellW4
105.2Customize or write simple scriptsنوشتن و سفارشی‌سازی Scriptهای سادهW4
106.1Install and configure X11نصب و پیکربندی X11W2
106.2Graphical desktopsDesktopهای گرافیکیW1
106.3Accessibilityدسترس‌پذیریW1
107.1Manage user and group accounts and related system filesمدیریت User/Group و فایل‌های مرتبطW5
107.2Automate system administration tasks by scheduling jobsزمان‌بندی Jobهای مدیریتیW4
107.3Localisation and internationalisationLocalization و InternationalizationW3
108.1Maintain system timeنگهداری زمان سیستمW3
108.2System loggingسیستم LoggingW4
108.3Mail Transfer Agent (MTA) basicsمبانی Mail Transfer AgentW3
108.4Manage printers and printingمدیریت Printer و PrintingW2
109.1Fundamentals of internet protocolsمبانی Protocolهای اینترنتW4
109.2Persistent network configurationپیکربندی دائمی شبکهW4
109.3Basic network troubleshootingعیب‌یابی پایه شبکهW4
109.4Configure client side DNSپیکربندی DNS در سمت ClientW2
110.1Perform security administration tasksوظایف مدیریتی امنیتW3
110.2Setup host securityراه‌اندازی امنیت پایه HostW3
110.3Securing data with encryptionامن‌سازی داده با EncryptionW4
Technet24.ir | 42 objectives
101.1
Determine and configure hardware settings
شناسایی و پیکربندی تنظیمات سخت‌افزار
Topic 101 - System Architecture
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Identify hardware resources, kernel-visible devices, modules and common hardware information sources.
شناسایی منابع سخت‌افزاری، دستگاه‌های قابل مشاهده توسط Kernel، ماژول‌ها و منابع متداول اطلاعات سخت‌افزار.
$ lspci -nnk
List PCI devices and the kernel driver in use.
نمایش دستگاه‌های PCI و درایور Kernel در حال استفاده.
$ lsusb -t
Show USB devices as a topology tree.
نمایش دستگاه‌های USB به شکل درخت توپولوژی.
$ lsmod
List currently loaded kernel modules.
نمایش ماژول‌های بارگذاری‌شده Kernel.
$ modprobe
Load a kernel module with dependencies.
بارگذاری ماژول Kernel همراه وابستگی‌ها.
$ modprobe -r
Remove an unloadable kernel module.
خارج کردن ماژول Kernel در صورت امکان.
$ cat /proc/cpuinfo | head
Inspect CPU information exposed by /proc.
مشاهده اطلاعات CPU از طریق /proc.

Practical Examples / مثال عملی

Find the driver for a NIClspci -nnk | grep -A3 -i ethernet
Inspect block deviceslsblk -o NAME,SIZE,TYPE,FSTYPE,MOUNTPOINTS

Exam Note / نکته آزمونی

مسیرهای /sys، /proc و /dev را از نظر نقش آن‌ها در نمایش سخت‌افزار و Device Nodeها به‌خاطر بسپارید.
101-500 · 101.1
Created by Technet24.ir
101.2
Boot the system
فرآیند راه‌اندازی سیستم
Topic 101 - System Architecture
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand BIOS/UEFI, bootloader, kernel, initramfs, systemd/SysVinit and boot diagnostics.
درک زنجیره BIOS/UEFI، Bootloader، Kernel، initramfs، systemd/SysVinit و عیب‌یابی Boot.
$ dmesg -T | less
Review kernel messages with readable timestamps.
مشاهده پیام‌های Kernel با زمان خوانا.
$ journalctl -b
Show logs for the current boot.
نمایش لاگ‌های Boot فعلی.
$ journalctl -b -1
Show logs for the previous boot.
نمایش لاگ‌های Boot قبلی.
$ systemd-analyze
Show total firmware/kernel/userspace boot time.
نمایش زمان کل Boot در بخش‌های مختلف.
$ systemd-analyze blame | head
Find slow-starting units.
شناسایی Unitهای کند در هنگام Boot.

Practical Examples / مثال عملی

Check a failed boot servicejournalctl -b -p err
See kernel command linecat /proc/cmdline

Exam Note / نکته آزمونی

ترتیب مفهومی مهم: Firmware -> Bootloader -> Kernel + initramfs -> PID 1 -> Services/Targets.
101-500 · 101.2
Created by Technet24.ir
101.3
Change runlevels / boot targets and shutdown or reboot
Runlevelها، Boot Targetها، خاموش و راه‌اندازی مجدد
Topic 101 - System Architecture
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Switch systemd targets, understand legacy runlevels, notify users and safely stop/reboot systems.
تغییر Targetهای systemd، درک Runlevelهای قدیمی، اطلاع‌رسانی به کاربران و خاموش/راه‌اندازی ایمن سیستم.
$ systemctl get-default
Show the default boot target.
نمایش Boot Target پیش‌فرض.
$ systemctl set-default multi-user.target
Set text-mode multi-user boot as default.
تنظیم حالت چندکاربره متنی به‌عنوان پیش‌فرض.
$ systemctl isolate rescue.target
Switch to rescue target.
ورود به Rescue Target.
$ shutdown -h +10 "Maintenance"
Schedule shutdown in 10 minutes with warning.
زمان‌بندی خاموشی ۱۰ دقیقه بعد همراه پیام.
$ systemctl reboot
Reboot through systemd.
راه‌اندازی مجدد از طریق systemd.
$ wall "System reboot in 5 minutes"
Broadcast a message to logged-in users.
ارسال پیام به کاربران Login شده.

Practical Examples / مثال عملی

Cancel a scheduled shutdownshutdown -c
Map legacy runlevel idearunlevel

Exam Note / نکته آزمونی

در systemd، multi-user.target تقریباً معادل Runlevel 3 و graphical.target تقریباً معادل Runlevel 5 است.
101-500 · 101.3
Created by Technet24.ir
102.1
Design hard disk layout
طراحی ساختار دیسک و پارتیشن‌بندی
Topic 102 - Linux Installation & Package Management
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Plan partitions, mount points, swap, ESP and basic LVM according to system workload.
طراحی پارتیشن‌ها، Mount Pointها، Swap، EFI System Partition و مبانی LVM متناسب با نوع استفاده.
$ lsblk -f
Show block devices, filesystems, labels and UUIDs.
نمایش دیسک‌ها، Filesystem، Label و UUID.
$ blkid
Read filesystem UUID and type metadata.
خواندن UUID و نوع Filesystem.
$ swapon --show
Display active swap areas.
نمایش Swapهای فعال.
$ pvs; vgs; lvs
Display LVM physical, volume groups and logical volumes.
نمایش PV، VG و LVهای LVM.
$ df -hT
Check mounted filesystem usage and type.
بررسی مصرف و نوع Filesystemهای Mount شده.

Practical Examples / مثال عملی

Typical server idea/boot/efi + / + /var + /home + swap
Check EFI mountfindmnt /boot/efi

Exam Note / نکته آزمونی

برای UEFI معمولاً ESP با FAT32 لازم است. جداکردن /var برای سرورهای Log/Package-heavy می‌تواند مفید باشد.
101-500 · 102.1
Created by Technet24.ir
102.2
Install a boot manager
نصب و مدیریت Boot Manager
Topic 102 - Linux Installation & Package Management
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand GRUB2 installation, configuration files, MBR/GPT boot concepts and interactive boot editing.
درک نصب GRUB2، فایل‌های پیکربندی، مفاهیم Boot در MBR/GPT و ویرایش تعاملی Boot.
$ grub-install /dev/sda
Install GRUB to a BIOS/legacy disk target.
نصب GRUB روی دیسک در سناریوی BIOS/Legacy.
$ grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg
Generate the GRUB2 configuration.
تولید فایل پیکربندی GRUB2.
$ grep ^GRUB_ /etc/default/grub
Review main GRUB defaults.
مشاهده تنظیمات اصلی GRUB.
$ efibootmgr -v
Inspect UEFI NVRAM boot entries (when available).
مشاهده Boot Entryهای UEFI در NVRAM.

Practical Examples / مثال عملی

After changing /etc/default/grubsudo update-grub # Debian/Ubuntu helper
Locate GRUB configls -l /boot/grub/grub.cfg

Exam Note / نکته آزمونی

grub.cfg را معمولاً مستقیم ویرایش نکنید؛ فایل‌های /etc/default/grub و /etc/grub.d/ منبع تولید آن هستند.
101-500 · 102.2
Created by Technet24.ir
102.3
Manage shared libraries
مدیریت Shared Libraryها
Topic 102 - Linux Installation & Package Management
1
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Identify runtime library dependencies, library search paths and refresh the dynamic linker cache.
شناسایی وابستگی‌های Library در زمان اجرا، مسیرهای جستجو و Cache مربوط به Dynamic Linker.
$ ldd /bin/ls
Show shared libraries required by an executable.
نمایش Shared Libraryهای موردنیاز یک برنامه.
$ ldconfig -p | less
List libraries known to the linker cache.
نمایش Libraryهای شناخته‌شده در Linker Cache.
$ ldconfig
Rebuild the dynamic linker cache.
بازسازی Cache مربوط به Dynamic Linker.
$ echo $LD_LIBRARY_PATH
Show per-process additional library search paths.
نمایش مسیرهای افزوده‌شده برای جستجوی Library.

Practical Examples / مثال عملی

Find a missing libraryldd ./app | grep "not found"
Common configcat /etc/ld.so.conf

Exam Note / نکته آزمونی

LD_LIBRARY_PATH تنظیم موقت/محیطی است؛ /etc/ld.so.conf و فایل‌های شامل‌شده برای تنظیم سیستمی استفاده می‌شوند.
101-500 · 102.3
Created by Technet24.ir
102.4
Use Debian package management
مدیریت بسته‌ها در Debian/Ubuntu
Topic 102 - Linux Installation & Package Management
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Install, remove, query and verify .deb packages using dpkg, apt-get/apt-cache and apt awareness.
نصب، حذف، جستجو و بررسی بسته‌های .deb با dpkg و ابزارهای APT.
$ dpkg -i package.deb
Install a local Debian package file.
نصب یک فایل بسته Debian محلی.
$ dpkg -l | grep
List installed packages matching a name.
نمایش بسته‌های نصب‌شده مطابق نام.
$ dpkg -L
List files installed by a package.
نمایش فایل‌های نصب‌شده توسط یک بسته.
$ dpkg -S /path/file
Find which installed package owns a file.
یافتن بسته‌ای که مالک یک فایل نصب‌شده است.
$ apt-get update && apt-get upgrade
Refresh indexes and upgrade packages.
به‌روزرسانی فهرست‌ها و سپس Upgrade بسته‌ها.
$ apt-cache policy
Show candidate and installed versions.
نمایش نسخه نصب‌شده و Candidate.

Practical Examples / مثال عملی

Repair dependency issuessudo apt-get -f install
Reconfigure a packagesudo dpkg-reconfigure tzdata

Exam Note / نکته آزمونی

برای آزمون روی dpkg، apt-get و apt-cache تسلط داشته باشید؛ apt ابزار کاربرپسندتر است اما Objective روی ابزارهای کلاسیک هم تأکید دارد.
101-500 · 102.4
Created by Technet24.ir
102.5
Use RPM and YUM package management
مدیریت بسته‌های RPM/YUM/Zypper
Topic 102 - Linux Installation & Package Management
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Install, upgrade, remove and query RPM packages and repositories; understand YUM/Zypper and DNF awareness.
نصب، Upgrade، حذف و Query بسته‌های RPM و Repositoryها؛ آشنایی با YUM/Zypper و DNF.
$ rpm -ivh package.rpm
Install an RPM package.
نصب یک بسته RPM.
$ rpm -Uvh package.rpm
Upgrade or install an RPM package.
Upgrade یا نصب بسته RPM.
$ rpm -qa | grep
Query installed RPM packages.
جستجو بین بسته‌های RPM نصب‌شده.
$ rpm -ql
List files installed by an RPM package.
نمایش فایل‌های یک بسته RPM.
$ rpm -qf /path/file
Find package owning an installed file.
یافتن بسته مالک فایل.
$ yum install
Install package and resolve dependencies.
نصب بسته همراه حل وابستگی‌ها.
$ zypper search
Search packages on SUSE systems.
جستجوی بسته در سیستم‌های SUSE.

Practical Examples / مثال عملی

Verify package filesrpm -V
Extract without installingrpm2cpio pkg.rpm | cpio -idmv

Exam Note / نکته آزمونی

rpm سطح پایین‌تر است و وابستگی‌ها را مانند yum/dnf حل نمی‌کند.
101-500 · 102.5
Created by Technet24.ir
102.6
Linux as a virtualization guest
Linux به‌عنوان Guest در مجازی‌سازی و Cloud
Topic 102 - Linux Installation & Package Management
1
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand VMs, containers, cloud images, guest drivers, cloned identities and cloud-init basics.
درک VM، Container، Cloud Image، Guest Driverها، هویت‌های Clone شده و مبانی cloud-init.
$ systemd-detect-virt
Detect common virtualization/container environments.
تشخیص محیط‌های مجازی‌سازی/Container رایج.
$ cloud-init status --long
Inspect cloud-init state where installed.
بررسی وضعیت cloud-init در صورت نصب.
$ cat /etc/machine-id
Show the machine identity used by D-Bus/systemd.
نمایش شناسه Machine مورد استفاده D-Bus/systemd.
$ ssh-keygen -A
Generate missing SSH host keys.
ساخت SSH Host Keyهای مفقود.

Practical Examples / مثال عملی

Before templating a VMsudo truncate -s 0 /etc/machine-id
Check hypervisor hintssystemd-detect-virt

Exam Note / نکته آزمونی

در Clone/Template به Machine ID و SSH Host Keys توجه کنید تا چند ماشین هویت یکسان نداشته باشند.
101-500 · 102.6
Created by Technet24.ir
103.1
Work on the command line
کار با خط فرمان
Topic 103 - GNU and Unix Commands
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Use Bash, environment variables, history, quoting, PATH lookup and documentation tools.
کار با Bash، متغیرهای محیطی، History، Quoting، PATH و ابزارهای مستندات.
$ pwd; uname -a
Show current directory and system/kernel information.
نمایش مسیر جاری و اطلاعات سیستم/Kernel.
$ echo "$PATH"
Display command search path.
نمایش مسیر جستجوی Commandها.
$ export EDITOR=vim
Set and export an environment variable.
تعریف و Export یک متغیر محیطی.
$ type -a ls
Show how a command name is resolved.
نمایش نحوه Resolve شدن نام Command.
$ which ssh
Show an executable found in PATH.
نمایش Executable یافت‌شده در PATH.
$ history | tail
Review recent command history.
مشاهده History اخیر.
$ man 5 passwd
Open a manual section explicitly.
باز کردن Section مشخص از Manual.

Practical Examples / مثال عملی

Safe quotingecho "File: $HOME/report 1.txt"
Run by absolute path/usr/bin/id

Exam Note / نکته آزمونی

تفاوت single quotes، double quotes و backslash را جدی بگیرید؛ Expansion متغیر داخل single quote انجام نمی‌شود.
101-500 · 103.1
Created by Technet24.ir
103.2
Process text streams using filters
پردازش جریان متن با Filterها
Topic 103 - GNU and Unix Commands
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Transform, inspect, checksum, split, sort and combine text streams using core Unix filters.
تبدیل، مشاهده، Checksum، تقسیم، مرتب‌سازی و ترکیب جریان‌های متنی با Filterهای Unix.
$ cat file | head -n 5
Show the first five lines.
نمایش ۵ خط اول.
$ cut -d: -f1 /etc/passwd
Extract the first colon-separated field.
استخراج فیلد اول جداشده با colon.
$ sort names.txt | uniq -c
Sort then count duplicate lines.
مرتب‌سازی و شمارش خطوط تکراری.
$ tr "a-z" "A-Z" < file
Translate lowercase to uppercase.
تبدیل حروف کوچک به بزرگ.
$ wc -l file
Count lines.
شمارش خطوط.
$ sha256sum image.iso
Calculate SHA-256 checksum.
محاسبه SHA-256.
$ sed -n "1,10p" file
Print lines 1 through 10.
چاپ خطوط ۱ تا ۱۰.

Practical Examples / مثال عملی

Join columnspaste users.txt shells.txt
Read gzip textzcat access.log.gz | tail

Exam Note / نکته آزمونی

ترتیب Pipeها مهم است: خروجی هر دستور ورودی دستور بعدی می‌شود.
101-500 · 103.2
Created by Technet24.ir
103.3
Perform basic file management
مدیریت پایه فایل و Directory
Topic 103 - GNU and Unix Commands
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Create, copy, move, remove, find and archive files; use globbing and common compression tools.
ساخت، Copy، Move، حذف، Find و Archive فایل‌ها و استفاده از Globbing و Compression.
$ mkdir -p project/{src,docs}
Create nested/multiple directories with shell expansion.
ساخت چند Directory با Expansion.
$ cp -a src/ backup/
Archive-style copy preserving attributes.
Copy با حفظ Attributeها.
$ mv old.txt new.txt
Move or rename a file.
Move یا Rename فایل.
$ find /var/log -type f -mtime -1
Find files modified in the last day.
یافتن فایل‌های تغییرکرده در یک روز اخیر.
$ tar -czf backup.tgz /etc
Create a gzip-compressed tar archive.
ساخت Archive فشرده از /etc.
$ dd if=/dev/sda of=disk.img bs=4M status=progress
Raw block copy (dangerous if reversed).
کپی Raw بلوکی؛ در صورت جابه‌جایی ورودی/خروجی خطرناک است.
$ file
Identify file type by content.
تشخیص نوع فایل از روی محتوا.

Practical Examples / مثال عملی

Globbingls /etc/*.conf
Extract tartar -xzf backup.tgz -C /restore

Exam Note / نکته آزمونی

با rm -rf و dd بسیار محتاط باشید؛ گزینه‌ها و مسیرها را قبل از اجرا دوباره بررسی کنید.
101-500 · 103.3
Created by Technet24.ir
103.4
Use streams, pipes and redirects
Streamها، Pipe و Redirection
Topic 103 - GNU and Unix Commands
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Redirect stdin/stdout/stderr, chain commands with pipes, use xargs and tee.
Redirect کردن stdin/stdout/stderr، زنجیره Pipeها و استفاده از xargs و tee.
$ cmd > out.txt
Redirect stdout, truncating the destination.
هدایت stdout و بازنویسی فایل مقصد.
$ cmd >> out.txt
Append stdout.
افزودن stdout به انتهای فایل.
$ cmd 2> err.txt
Redirect stderr only.
هدایت فقط stderr.
$ cmd >all.txt 2>&1
Send stdout and stderr to the same file.
هدایت stdout و stderr به یک فایل.
$ producer | consumer
Pipe stdout to the next command stdin.
ارسال stdout به stdin دستور بعدی.
$ find . -name "*.log" -print0 | xargs -0 grep ERROR
Safely pass many filenames to grep.
ارسال ایمن تعداد زیادی نام فایل به grep.
$ cmd | tee output.txt
Show output and save it at the same time.
نمایش و ذخیره همزمان خروجی.

Practical Examples / مثال عملی

Discard errorscommand 2>/dev/null
Feed stdin from a filesort < names.txt

Exam Note / نکته آزمونی

File descriptorهای اصلی: 0=stdin، 1=stdout، 2=stderr.
101-500 · 103.4
Created by Technet24.ir
103.5
Create, monitor and kill processes
ایجاد، مانیتور و خاتمه Processها
Topic 103 - GNU and Unix Commands
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Control foreground/background jobs, inspect processes and send signals.
کنترل Jobهای Foreground/Background، مشاهده Processها و ارسال Signal.
$ ps aux --sort=-%mem | head
Show memory-heavy processes.
نمایش Processهای پرمصرف از نظر RAM.
$ top
Interactive process monitor.
مانیتور تعاملی Processها.
$ pgrep -a sshd
Find PIDs and full command lines by name.
یافتن PID و Command Line بر اساس نام.
$ kill -TERM
Request graceful termination.
درخواست خاتمه Graceful.
$ kill -KILL
Force termination; cannot be handled.
خاتمه اجباری و غیرقابل Handle.
$ nohup longcmd >run.log 2>&1 &
Run after logout and capture output.
اجرای طولانی بعد از Logout و ذخیره خروجی.
$ jobs; fg %1; bg %1
Manage shell jobs.
مدیریت Jobهای Shell.

Practical Examples / مثال عملی

Refresh a command every 2swatch -n 2 "df -h"
Kill by namepkill -TERM nginx

Exam Note / نکته آزمونی

ابتدا SIGTERM (15) را امتحان کنید و SIGKILL (9) را فقط در صورت نیاز استفاده کنید.
101-500 · 103.5
Created by Technet24.ir
103.6
Modify process execution priorities
تغییر Priority اجرای Processها
Topic 103 - GNU and Unix Commands
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand nice values and adjust scheduling priority for new or existing processes.
درک Nice Value و تنظیم Priority Scheduling برای Process جدید یا موجود.
$ nice -n 10 command
Start a command with lower priority.
شروع Command با Priority پایین‌تر.
$ renice 5 -p
Change nice value of an existing process.
تغییر Nice Value یک Process موجود.
$ ps -o pid,ni,pri,cmd -p
Inspect nice and scheduler priority fields.
مشاهده Nice و Priority.
$ top
Press r in many implementations to renice interactively.
در بسیاری از نسخه‌ها با r می‌توان Priority را تغییر داد.

Practical Examples / مثال عملی

Lowest usual prioritynice -n 19 cpu_task
Higher priority needs privilegesudo renice -5 -p 1234

Exam Note / نکته آزمونی

Nice بالاتر یعنی Priority کمتر. بازه رایج nice از -20 تا 19 است.
101-500 · 103.6
Created by Technet24.ir
103.7
Search text files using regular expressions
جستجوی متن با Regular Expression
Topic 103 - GNU and Unix Commands
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Use basic/extended regex, anchors, character classes and substitution with grep/sed.
استفاده از Regex پایه/Extended، Anchorها، Character Classها و جایگزینی با grep/sed.
$ grep "^root:" /etc/passwd
Match a line beginning with root:.
تطبیق خطی که با root: شروع می‌شود.
$ grep -E "error|fail" app.log
Use extended alternation.
استفاده از OR در Extended Regex.
$ grep -E "^[0-9]+$" file
Match lines containing only digits.
تطبیق خطوطی که فقط عدد هستند.
$ grep -v "^#" config
Exclude comment lines.
حذف خطوط Comment از خروجی.
$ sed -E "s/[[:space:]]+/ /g" file
Collapse runs of whitespace.
تبدیل چند Space متوالی به یک Space.
$ sed -n "/pattern/p" file
Print matching lines with sed.
چاپ خطوط Match شده با sed.

Practical Examples / مثال عملی

IPv4-like quick patterngrep -E "([0-9]{1,3}\.){3}[0-9]{1,3}" file
Case-insensitivegrep -i "warning" file

Exam Note / نکته آزمونی

Anchorهای مهم: ^ شروع خط و $ پایان خط. در grep -E نیاز به Escape کمتری برای Quantifierها دارید.
101-500 · 103.7
Created by Technet24.ir
103.8
Basic file editing
ویرایش پایه فایل با vi
Topic 103 - GNU and Unix Commands
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Navigate vi, switch modes, insert/delete/yank/paste/search and save/quit.
ناوبری در vi، Modeها، Insert/Delete/Yank/Paste/Search و Save/Quit.
$ vi file.txt
Open a file in vi.
باز کردن فایل در vi.
$ i / a / o
Enter insert mode at cursor / after cursor / new line.
ورود به Insert Mode در موقعیت‌های مختلف.
$ h j k l
Move left/down/up/right in normal mode.
حرکت در Normal Mode.
$ dd / yy / p
Delete line / yank line / paste.
حذف خط / Copy خط / Paste.
$ /pattern
Search forward.
جستجوی رو به جلو.
$ :wq
Write changes and quit.
ذخیره و خروج.
$ :q!
Quit without saving.
خروج بدون ذخیره.

Practical Examples / مثال عملی

Go to line 50:50
Replace in file:%s/old/new/g

Exam Note / نکته آزمونی

سه Mode اصلی را تفکیک کنید: Normal، Insert و Command-line/Ex.
101-500 · 103.8
Created by Technet24.ir
104.1
Create partitions and filesystems
ساخت پارتیشن و Filesystem
Topic 104 - Devices, Filesystems & FHS
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Manage MBR/GPT partition tables, create common filesystems and swap, and know basic Btrfs concepts.
مدیریت MBR/GPT، ساخت Filesystemهای متداول و Swap و آشنایی پایه با Btrfs.
$ fdisk -l
List partition tables and disks.
نمایش Disk و Partition Tableها.
$ parted /dev/sdb print
Inspect partition layout.
بررسی ساختار پارتیشن.
$ mkfs.ext4 /dev/sdb1
Create an ext4 filesystem.
ساخت Filesystem ext4.
$ mkfs.xfs /dev/sdb2
Create an XFS filesystem.
ساخت Filesystem XFS.
$ mkswap /dev/sdb3 && swapon /dev/sdb3
Initialize and activate swap.
ساخت و فعال‌سازی Swap.
$ mkfs.vfat -F32 /dev/sdb1
Create a FAT32 filesystem.
ساخت FAT32.

Practical Examples / مثال عملی

GPT-oriented toolgdisk /dev/sdb
Show Btrfs filesystemsbtrfs filesystem show

Exam Note / نکته آزمونی

قبل از mkfs مطمئن شوید Device درست انتخاب شده است؛ mkfs داده‌های موجود را از بین می‌برد.
101-500 · 104.1
Created by Technet24.ir
104.2
Maintain the integrity of filesystems
حفظ سلامت Filesystemها
Topic 104 - Devices, Filesystems & FHS
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Monitor space and inodes, check/repair ext and XFS filesystems and understand journaling-related tools.
مانیتور Space و Inode، بررسی/Repair Filesystemهای ext و XFS و ابزارهای مرتبط.
$ df -hT
Show mounted filesystem capacity and type.
نمایش Capacity و Type Filesystemها.
$ df -i
Show inode usage.
نمایش مصرف Inode.
$ du -xhd1 /var | sort -h
Find large top-level directories on one filesystem.
یافتن Directoryهای حجیم در یک Filesystem.
$ fsck -N /dev/sdb1
Show what fsck would run without executing it.
نمایش عملیات fsck بدون اجرا.
$ e2fsck -f /dev/sdb1
Force-check an ext filesystem (normally unmounted).
بررسی اجباری ext، معمولاً در حالت Unmount.
$ xfs_repair /dev/sdb1
Repair an unmounted XFS filesystem.
Repair Filesystem XFS در حالت Unmount.

Practical Examples / مثال عملی

Inspect ext metadatatune2fs -l /dev/sdb1 | head
Check apparent vs disk usagedu -sh file; du -sh --apparent-size file

Exam Note / نکته آزمونی

fsck را روی Filesystemهای Mount شده به صورت Read/Write اجرا نکنید مگر مستندات ابزار صراحتاً اجازه دهد.
101-500 · 104.2
Created by Technet24.ir
104.3
Control mounting and unmounting of filesystems
کنترل Mount و Unmount Filesystem
Topic 104 - Devices, Filesystems & FHS
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Mount manually, configure /etc/fstab, use UUID/labels and understand user-mountable/removable storage.
Mount دستی، پیکربندی /etc/fstab، استفاده از UUID/Label و مدیریت Storageهای قابل حمل.
$ mount /dev/sdb1 /mnt/data
Mount a filesystem manually.
Mount دستی Filesystem.
$ umount /mnt/data
Unmount a mounted filesystem.
Unmount کردن Filesystem.
$ findmnt
Display the current mount tree.
نمایش درخت Mountهای فعلی.
$ blkid /dev/sdb1
Read UUID/label for fstab use.
خواندن UUID/Label برای fstab.
$ mount -a
Mount all eligible entries from /etc/fstab.
Mount کردن Entryهای مجاز fstab.
$ lsblk -f
See block devices and mountpoints.
مشاهده Deviceها و Mountpointها.

Practical Examples / مثال عملی

fstab by UUIDUUID=xxxx /data ext4 defaults 0 2
Read-only mountmount -o ro /dev/sdb1 /mnt/test

Exam Note / نکته آزمونی

برای جلوگیری از مشکل تغییر نام /dev/sdX، استفاده از UUID در /etc/fstab معمولاً امن‌تر است.
101-500 · 104.3
Created by Technet24.ir
104.5
Manage file permissions and ownership
مدیریت Permission و Ownership
Topic 104 - Devices, Filesystems & FHS
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Control rwx permissions, ownership, umask, SUID/SGID and sticky bit.
کنترل Permissionهای rwx، مالکیت، umask، بیت‌های SUID/SGID و Sticky.
$ chmod 640 file
Set rw-r----- using octal mode.
تنظیم rw-r----- با Octal.
$ chmod u+x script.sh
Add execute permission for the owner.
افزودن Execute برای Owner.
$ chown user:group file
Change owner and group.
تغییر Owner و Group.
$ chgrp developers file
Change group ownership.
تغییر Group.
$ umask 027
Set default mask for new files/directories.
تنظیم Mask پیش‌فرض.
$ chmod 1777 /shared
Set sticky bit on a world-writable directory.
تنظیم Sticky Bit روی Directory مشترک.
$ chmod 2755 /srv/team
Set SGID on a directory.
تنظیم SGID روی Directory.

Practical Examples / مثال عملی

Find SUID filesfind / -perm -4000 -type f 2>/dev/null
Symbolic viewls -ld /tmp

Exam Note / نکته آزمونی

Octal: r=4، w=2، x=1. برای Directory، x یعنی امکان Traverse.
101-500 · 104.5
Created by Technet24.ir
104.6
Create and change hard and symbolic links
ایجاد و مدیریت Hard/Symbolic Link
Topic 104 - Devices, Filesystems & FHS
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Create, identify and compare hard links and symbolic links for administration tasks.
ایجاد، شناسایی و مقایسه Hard Link و Symbolic Link در کارهای مدیریتی.
$ ln file hardlink
Create a hard link to the same inode.
ساخت Hard Link به همان Inode.
$ ln -s /opt/app/current app
Create a symbolic link.
ساخت Symbolic Link.
$ ls -li file hardlink
Compare inode numbers.
مقایسه Inode Numberها.
$ readlink -f app
Resolve a symbolic link to an absolute path.
Resolve کردن Symbolic Link به مسیر نهایی.
$ find . -samefile file
Find hard links to the same file.
یافتن Hard Linkهای یک فایل.

Practical Examples / مثال عملی

Safe version switchln -sfn /opt/app/v2 /opt/app/current
Broken symlink searchfind /path -xtype l

Exam Note / نکته آزمونی

Hard Link معمولاً از مرز Filesystem عبور نمی‌کند و برای Directoryها محدود است؛ Symlink به Path اشاره می‌کند.
101-500 · 104.6
Created by Technet24.ir
104.7
Find system files and place files in the correct location
یافتن فایل‌های سیستم و FHS
Topic 104 - Devices, Filesystems & FHS
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand FHS locations and use find/locate/whereis/which/type to locate files and commands.
درک مسیرهای استاندارد FHS و استفاده از ابزارهای Find برای فایل و Command.
$ find /etc -name "*.conf"
Search the filesystem directly.
جستجوی مستقیم Filesystem.
$ locate ssh_config
Search the locate database quickly.
جستجوی سریع در Database مربوط به locate.
$ updatedb
Refresh the locate database.
به‌روزرسانی Database مربوط به locate.
$ whereis ssh
Find binary, source and man page locations.
یافتن Binary، Source و Manual.
$ which python3
Find executable through PATH.
یافتن Executable در PATH.
$ type cd
Identify alias, builtin, function or executable.
تشخیص Alias/Builtin/Function/Executable.

Practical Examples / مثال عملی

FHS quick memory/etc=config, /var=variable data, /usr=userland, /home=users
Find executablesfind /usr/bin -type f -perm /111 -name "ssh*"

Exam Note / نکته آزمونی

برای آزمون نقش /bin، /sbin، /etc، /var، /usr، /home، /tmp، /opt و /srv را مرور کنید.
101-500 · 104.7
Created by Technet24.ir
105.1
Customize and use the shell environment
سفارشی‌سازی محیط Shell
Topic 105 - Shells and Shell Scripting
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Configure Bash startup files, PATH, environment variables, aliases and functions for users and globally.
پیکربندی Startup Fileهای Bash، PATH، متغیرهای محیطی، Alias و Function برای کاربر و سیستم.
$ source ~/.bashrc
Reload current shell configuration.
Reload تنظیمات Shell جاری.
$ export PATH="$HOME/bin:$PATH"
Prepend a private bin directory to PATH.
افزودن bin شخصی به ابتدای PATH.
$ alias ll="ls -alF"
Define a shell alias.
تعریف Alias.
$ unalias ll
Remove an alias.
حذف Alias.
$ myip(){ hostname -I; }
Define a simple Bash function.
تعریف Function ساده در Bash.
$ env | sort
Display exported environment variables.
نمایش متغیرهای Export شده.

Practical Examples / مثال عملی

Global login profile/etc/profile
Common interactive user file~/.bashrc

Exam Note / نکته آزمونی

ترتیب فایل‌های Startup به نوع Shell (login/non-login, interactive/non-interactive) وابسته است.
102-500 · 105.1
Created by Technet24.ir
105.2
Customize or write simple scripts
نوشتن و سفارشی‌سازی Scriptهای ساده
Topic 105 - Shells and Shell Scripting
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Use shebangs, tests, loops, conditionals, command substitution, exit status and command chaining.
استفاده از Shebang، Test، Loop، شرط، Command Substitution، Exit Status و Chain کردن Commandها.
$ #!/bin/bash
Select the Bash interpreter.
انتخاب Bash به‌عنوان Interpreter.
$ if test -f "$1"; then ...; fi
Conditionally test for a regular file.
بررسی شرطی وجود فایل معمولی.
$ for n in $(seq 1 5); do echo "$n"; done
Simple for loop.
حلقه for ساده.
$ while read -r line; do ...; done < file
Read a file line by line.
خواندن فایل خط به خط.
$ result=$(command)
Capture command output.
ذخیره خروجی Command.
$ cmd1 && cmd2
Run cmd2 only if cmd1 succeeds.
اجرای cmd2 فقط در صورت موفقیت cmd1.
$ cmd1 || cmd2
Run cmd2 only if cmd1 fails.
اجرای cmd2 فقط در صورت خطای cmd1.

Practical Examples / مثال عملی

Check exit codecommand; echo $?
Make executablechmod +x script.sh

Exam Note / نکته آزمونی

در اسکریپت‌ها متغیرها را معمولاً داخل double quote استفاده کنید: "$var".
102-500 · 105.2
Created by Technet24.ir
106.1
Install and configure X11
نصب و پیکربندی X11
Topic 106 - User Interfaces and Desktops
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand X11 client/server architecture, Xorg configuration, DISPLAY, xhost/xauth and Wayland awareness.
درک معماری Client/Server در X11، تنظیمات Xorg، متغیر DISPLAY، ابزارهای xhost/xauth و آشنایی با Wayland.
$ echo $DISPLAY
Show the X display target.
نمایش X Display مقصد.
$ xhost
Inspect X server access control list.
بررسی Access Control مربوط به X Server.
$ xauth list
List X authentication cookies.
نمایش Cookieهای احراز هویت X.
$ Xorg -version
Show Xorg server version if available.
نمایش نسخه Xorg در صورت وجود.
$ ls /etc/X11/xorg.conf.d/
Inspect Xorg configuration snippets.
مشاهده Snippetهای تنظیمات Xorg.

Practical Examples / مثال عملی

Remote X via SSHssh -X user@host
Typical local displayDISPLAY=:0

Exam Note / نکته آزمونی

X11 از مدل Client/Server استفاده می‌کند؛ برنامه GUI کلاینت X است و Display Server ورودی/خروجی گرافیکی را مدیریت می‌کند.
102-500 · 106.1
Created by Technet24.ir
106.2
Graphical desktops
Desktopهای گرافیکی
Topic 106 - User Interfaces and Desktops
1
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Know major desktop environments and common remote desktop protocols.
آشنایی با Desktop Environmentهای اصلی و Protocolهای دسترسی Remote Desktop.
$ echo $XDG_CURRENT_DESKTOP
Show the current desktop environment hint.
نمایش Desktop Environment فعلی.
$ loginctl show-session "$XDG_SESSION_ID" -p Type
Identify x11 or wayland session type.
تشخیص نوع Session مانند x11 یا wayland.
$ systemctl status display-manager
Inspect the active display manager service.
بررسی سرویس Display Manager.

Practical Examples / مثال عملی

Common desktopsGNOME | KDE Plasma | Xfce
Remote protocolsVNC | RDP | SPICE | XDMCP

Exam Note / نکته آزمونی

Desktop Environment با Window Manager یکسان نیست؛ DE مجموعه کامل‌تری از Shell، Panel، Settings و Appها ارائه می‌دهد.
102-500 · 106.2
Created by Technet24.ir
106.3
Accessibility
دسترس‌پذیری
Topic 106 - User Interfaces and Desktops
1
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Be aware of assistive technologies such as screen readers, magnifiers, high-contrast themes and keyboard accessibility.
آشنایی با فناوری‌های کمکی مانند Screen Reader، Magnifier، High Contrast و تنظیمات دسترسی Keyboard.
$ gsettings list-recursively org.gnome.desktop.a11y 2>/dev/null
Inspect GNOME accessibility settings where available.
بررسی تنظیمات Accessibility در GNOME در صورت وجود.
$ gsettings get org.gnome.desktop.interface text-scaling-factor
Read text scaling on GNOME.
خواندن Text Scaling در GNOME.

Practical Examples / مثال عملی

Assistive techScreen Reader / Braille Display / Magnifier
Keyboard featuresSticky / Slow / Bounce / Toggle keys

Exam Note / نکته آزمونی

این Objective بیشتر مفهومی است؛ نام فناوری‌های دسترس‌پذیری و کاربرد هرکدام را بدانید.
102-500 · 106.3
Created by Technet24.ir
107.1
Manage user and group accounts and related system files
مدیریت User/Group و فایل‌های مرتبط
Topic 107 - Administrative Tasks
5
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Create, modify, remove and audit users/groups; understand passwd, shadow, group and skeleton files.
ساخت، تغییر، حذف و بررسی User/Group و درک فایل‌های passwd، shadow، group و skel.
$ useradd -m -s /bin/bash alice
Create a user with home directory and shell.
ساخت User با Home و Shell.
$ usermod -aG sudo alice
Add a user to a supplementary group.
افزودن User به Supplementary Group.
$ passwd alice
Set or change password.
تنظیم یا تغییر Password.
$ chage -l alice
Show password aging information.
نمایش اطلاعات Password Aging.
$ groupadd developers
Create a group.
ساخت Group.
$ getent passwd alice
Query user through NSS.
Query اطلاعات User از طریق NSS.
$ userdel -r alice
Remove a user and home directory.
حذف User و Home Directory.

Practical Examples / مثال عملی

Core files/etc/passwd /etc/shadow /etc/group /etc/skel
Lock accountusermod -L alice

Exam Note / نکته آزمونی

بالاترین وزن Exam 102 را دارد؛ ساختار فیلدهای /etc/passwd و /etc/shadow را مرور کنید.
102-500 · 107.1
Created by Technet24.ir
107.2
Automate system administration tasks by scheduling jobs
زمان‌بندی Jobهای مدیریتی
Topic 107 - Administrative Tasks
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Use cron, at and systemd timers, plus access-control files for scheduled jobs.
استفاده از cron، at و systemd timer و فایل‌های کنترل دسترسی Jobها.
$ crontab -e
Edit the current user crontab.
ویرایش Crontab کاربر جاری.
$ crontab -l
List current user cron jobs.
نمایش Cron Jobها.
$ at 23:30
Schedule a one-time interactive job.
زمان‌بندی یک Job یک‌بار مصرف.
$ atq; atrm
List and remove at jobs.
نمایش و حذف at Job.
$ systemctl list-timers --all
List systemd timers.
نمایش Timerهای systemd.
$ systemd-run --on-calendar="tomorrow" /usr/local/bin/job
Create a transient scheduled unit.
ساخت Unit زمان‌بندی‌شده موقت.

Practical Examples / مثال عملی

Cron fieldsmin hour day month weekday command
Every day at 02:1515 2 * * * /usr/local/sbin/backup

Exam Note / نکته آزمونی

فایل‌های /etc/cron.allow و /etc/cron.deny و مشابه آن‌ها برای at را بشناسید.
102-500 · 107.2
Created by Technet24.ir
107.3
Localisation and internationalisation
Localization و Internationalization
Topic 107 - Administrative Tasks
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Configure locale, timezone, character encodings and understand why LANG=C is useful in scripts.
پیکربندی Locale، Timezone، Encoding و درک کاربرد LANG=C در Scriptها.
$ locale
Display locale environment values.
نمایش مقادیر Locale.
$ locale -a
List installed locales.
نمایش Localeهای نصب‌شده.
$ timedatectl
Show time, timezone and synchronization status.
نمایش زمان، Timezone و وضعیت Sync.
$ timedatectl set-timezone Europe/Berlin
Set the system timezone.
تنظیم Timezone.
$ date +"%F %T %z"
Format date/time and UTC offset.
نمایش قالب‌بندی‌شده زمان و Offset.
$ iconv -f ISO-8859-1 -t UTF-8 old.txt > new.txt
Convert text encoding.
تبدیل Encoding متن.

Practical Examples / مثال عملی

Stable script parsingLANG=C command
Timezone data/usr/share/zoneinfo/

Exam Note / نکته آزمونی

متغیرهای LANG، LC_ALL و LC_* را از نظر اولویت و اثر روی خروجی برنامه‌ها بشناسید.
102-500 · 107.3
Created by Technet24.ir
108.1
Maintain system time
نگهداری زمان سیستم
Topic 108 - Essential System Services
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Manage system/hardware clocks, timezone and time synchronization with NTP/chrony.
مدیریت System Clock/Hardware Clock، Timezone و همگام‌سازی NTP/chrony.
$ date
Show system time.
نمایش زمان سیستم.
$ hwclock --show
Show hardware/RTC clock.
نمایش Hardware Clock.
$ timedatectl status
Show time synchronization and timezone state.
نمایش وضعیت Time Sync و Timezone.
$ chronyc tracking
Show chrony synchronization status.
نمایش وضعیت Sync در chrony.
$ chronyc sources -v
Show configured NTP sources.
نمایش NTP Sourceها.
$ ntpq -p
Query ntpd peer status where available.
بررسی Peerهای ntpd در صورت وجود.

Practical Examples / مثال عملی

Set timezonetimedatectl set-timezone Asia/Tehran
Typical configs/etc/chrony.conf /etc/ntp.conf

Exam Note / نکته آزمونی

System Clock و Hardware Clock را تفکیک کنید؛ معمولاً RTC بهتر است روی UTC تنظیم شود.
102-500 · 108.1
Created by Technet24.ir
108.2
System logging
سیستم Logging
Topic 108 - Essential System Services
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Query systemd journal, configure rsyslog/logrotate and understand facilities, priorities and persistent journals.
Query کردن systemd journal، پیکربندی rsyslog/logrotate و درک Facility/Priority و Persistent Journal.
$ journalctl -u ssh --since today
Show today's logs for the ssh unit.
نمایش لاگ‌های امروز سرویس ssh.
$ journalctl -p err..alert -b
Filter current boot by priority range.
فیلتر Boot فعلی بر اساس Priority.
$ journalctl --disk-usage
Show journal disk usage.
نمایش فضای مصرفی Journal.
$ journalctl --vacuum-time=7d
Delete journal data older than seven days.
حذف Journalهای قدیمی‌تر از ۷ روز.
$ logger -p user.notice "Test message"
Send a test syslog message.
ارسال پیام تست به Syslog.
$ logrotate -d /etc/logrotate.conf
Debug logrotate configuration without rotating.
بررسی Debug تنظیمات logrotate بدون Rotate واقعی.

Practical Examples / مثال عملی

rsyslog main config/etc/rsyslog.conf
Persistent journal path/var/log/journal/

Exam Note / نکته آزمونی

Facility منبع منطقی پیام و Priority/Severity شدت پیام را مشخص می‌کند.
102-500 · 108.2
Created by Technet24.ir
108.3
Mail Transfer Agent (MTA) basics
مبانی Mail Transfer Agent
Topic 108 - Essential System Services
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Know common MTAs, local aliases/forwarding and basic mail queue/user mail commands.
آشنایی با MTAهای متداول، Alias/Forward محلی و دستورات پایه Mail/Queue.
$ mail -s "Test" user@example.com
Send a simple message with mailx-compatible tools.
ارسال پیام ساده با ابزارهای سازگار با mailx.
$ mailq
Show the mail queue.
نمایش Mail Queue.
$ newaliases
Rebuild the aliases database.
بازسازی Database مربوط به Aliasها.
$ postfix status
Query Postfix using its control command where installed.
بررسی وضعیت Postfix در صورت نصب.
$ cat ~/.forward
Inspect per-user mail forwarding.
مشاهده Forward ایمیل کاربر.

Practical Examples / مثال عملی

Common MTAsPostfix / Sendmail / Exim
Alias conceptroot: admin@example.com

Exam Note / نکته آزمونی

در این سطح پیکربندی عمیق MTA هدف نیست؛ Alias، Forwarding و نام MTAهای رایج مهم‌اند.
102-500 · 108.3
Created by Technet24.ir
108.4
Manage printers and printing
مدیریت Printer و Printing
Topic 108 - Essential System Services
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Manage CUPS queues and jobs using CUPS/LPD-compatible command-line tools.
مدیریت Queue و Print Job با CUPS و ابزارهای سازگار با LPD.
$ lpstat -t
Show printers, queues and scheduler status.
نمایش Printerها، Queue و وضعیت Scheduler.
$ lp file.pdf
Submit a print job.
ارسال Print Job.
$ lpq
Show queued jobs (LPD interface).
نمایش Jobهای Queue.
$ lpr file.txt
Submit a job using LPD-compatible command.
ارسال Job با رابط LPD.
$ lprm
Remove a queued print job.
حذف Print Job از Queue.
$ cancel
Cancel a CUPS print job.
لغو Print Job در CUPS.

Practical Examples / مثال عملی

CUPS config tree/etc/cups/
Default printerlpstat -d

Exam Note / نکته آزمونی

تفاوت ابزارهای CUPS و رابط قدیمی LPD را بشناسید؛ هر دو ممکن است در Objective مطرح شوند.
102-500 · 108.4
Created by Technet24.ir
109.1
Fundamentals of internet protocols
مبانی Protocolهای اینترنت
Topic 109 - Networking Fundamentals
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand IPv4/IPv6, CIDR/subnetting, TCP/UDP/ICMP and common service ports.
درک IPv4/IPv6، CIDR/Subnetting، TCP/UDP/ICMP و Portهای متداول سرویس‌ها.
$ ip -br address
Show concise interface/address information.
نمایش خلاصه Interface و Address.
$ ip route
Show IPv4 routing table.
نمایش Routing Table IPv4.
$ ip -6 route
Show IPv6 routing table.
نمایش Routing Table IPv6.
$ getent services ssh
Look up service/port through NSS.
Query سرویس/Port از طریق NSS.
$ grep -E "^(ssh|http|https|domain)" /etc/services
Review well-known service entries.
مشاهده Service Entryهای معروف.

Practical Examples / مثال عملی

Common ports22 SSH | 53 DNS | 80 HTTP | 123 NTP | 443 HTTPS
CIDR example192.168.1.0/24 = 255.255.255.0

Exam Note / نکته آزمونی

Portهای خواسته‌شده در Objective رسمی را مرور کنید؛ TCP اتصال‌گرا و UDP بدون اتصال است، ICMP برای پیام‌های کنترلی شبکه است.
102-500 · 109.1
Created by Technet24.ir
109.2
Persistent network configuration
پیکربندی دائمی شبکه
Topic 109 - Networking Fundamentals
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Configure hostname, name resolution and Ethernet/Wi-Fi using NetworkManager; know systemd-networkd awareness.
پیکربندی Hostname، Name Resolution و Ethernet/Wi-Fi با NetworkManager و آشنایی با systemd-networkd.
$ nmcli device status
Show NetworkManager device state.
نمایش وضعیت Deviceها در NetworkManager.
$ nmcli connection show
List saved connections.
نمایش Connectionهای ذخیره‌شده.
$ nmcli con mod "Wired" ipv4.addresses 192.0.2.10/24
Set a static IPv4 address on a profile.
تنظیم IPv4 Static روی Profile.
$ hostnamectl set-hostname server1
Set persistent hostname.
تنظیم Hostname دائمی.
$ cat /etc/resolv.conf
Inspect resolver configuration.
مشاهده تنظیمات Resolver.
$ getent hosts example.com
Resolve a name using NSS order.
Resolve نام بر اساس ترتیب NSS.

Practical Examples / مثال عملی

Core files/etc/hostname /etc/hosts /etc/nsswitch.conf /etc/resolv.conf
Enable DHCPnmcli con mod "Wired" ipv4.method auto

Exam Note / نکته آزمونی

در /etc/nsswitch.conf ترتیب hosts: مشخص می‌کند Resolve نام از چه منابعی و با چه اولویتی انجام شود.
102-500 · 109.2
Created by Technet24.ir
109.3
Basic network troubleshooting
عیب‌یابی پایه شبکه
Topic 109 - Networking Fundamentals
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Inspect and modify addresses/routes, test reachability/path/ports and know legacy net-tools equivalents.
بررسی و تغییر IP/Route، تست Reachability/Path/Port و آشنایی با ابزارهای قدیمی net-tools.
$ ip addr show
Inspect interface addresses.
مشاهده IPهای Interface.
$ ip route get 8.8.8.8
Show the chosen route to a destination.
نمایش Route انتخاب‌شده تا مقصد.
$ ping -c 4 8.8.8.8
Test ICMP reachability.
تست Reachability با ICMP.
$ traceroute example.com
Trace network path hops.
ردیابی Hopهای مسیر.
$ ss -tulpen
Show listening TCP/UDP sockets with process info.
نمایش Socketهای Listening با Process.
$ nc -vz host 443
Test whether a TCP port is reachable.
تست دسترسی به TCP Port.
$ ip link set eth0 up
Bring a link up.
فعال کردن Link.

Practical Examples / مثال عملی

Legacy equivalentsifconfig / netstat / route
Path MTU-aware tracetracepath example.com

Exam Note / نکته آزمونی

روش عیب‌یابی لایه‌ای: Link -> Address -> Route -> DNS -> Port/Application.
102-500 · 109.3
Created by Technet24.ir
109.4
Configure client side DNS
پیکربندی DNS در سمت Client
Topic 109 - Networking Fundamentals
2
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Configure resolver sources/order, query DNS servers and debug name resolution.
پیکربندی Resolver و ترتیب منابع، Query کردن DNS Server و عیب‌یابی Name Resolution.
$ dig example.com A
Query an A record.
Query رکورد A.
$ dig @1.1.1.1 example.com
Query a specific DNS server.
Query یک DNS Server مشخص.
$ host example.com
Perform a concise DNS lookup.
DNS Lookup خلاصه.
$ getent ahosts example.com
Resolve through the system NSS stack.
Resolve از طریق NSS سیستم.
$ cat /etc/nsswitch.conf | grep ^hosts:
Check name service lookup order.
بررسی ترتیب Name Service.
$ resolvectl status
Inspect systemd-resolved state where used.
بررسی systemd-resolved در صورت استفاده.

Practical Examples / مثال عملی

Local override192.0.2.20 app.local # /etc/hosts
Resolver file/etc/resolv.conf

Exam Note / نکته آزمونی

اگر dig درست جواب می‌دهد ولی برنامه Resolve نمی‌کند، NSS و /etc/nsswitch.conf را بررسی کنید.
102-500 · 109.4
Created by Technet24.ir
110.1
Perform security administration tasks
وظایف مدیریتی امنیت
Topic 110 - Security
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Audit SUID/SGID files, passwords, open ports, resource limits, logins and sudo configuration.
Audit فایل‌های SUID/SGID، Passwordها، Portهای باز، Resource Limit، Loginها و sudo.
$ find / -xdev -perm /6000 -type f 2>/dev/null
Find SUID/SGID regular files.
یافتن فایل‌های SUID/SGID.
$ ss -tulpen
Inspect listening network services.
بررسی سرویس‌های Listening.
$ lsof -i -P -n | head
Inspect network-using processes.
مشاهده Processهای دارای Network Socket.
$ nmap -sT 127.0.0.1
Perform a basic TCP connect scan of localhost.
اسکن TCP ساده روی localhost.
$ chage -l user
Review password aging.
بررسی Password Aging.
$ who; w; last | head
Review current and previous logins.
بررسی Loginهای فعلی و قبلی.
$ sudo -l
Show permitted sudo commands for the current user.
نمایش دستورات مجاز sudo برای کاربر فعلی.

Practical Examples / مثال عملی

Resource limitsulimit -a
Edit sudo safelyvisudo

Exam Note / نکته آزمونی

برای فایل /etc/sudoers همیشه ترجیحاً از visudo استفاده کنید تا Syntax قبل از Save بررسی شود.
102-500 · 110.1
Created by Technet24.ir
110.2
Setup host security
راه‌اندازی امنیت پایه Host
Topic 110 - Security
3
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Understand shadow passwords, disable unused services, socket activation and legacy TCP wrappers concepts.
درک Shadow Password، غیرفعال‌سازی سرویس‌های بدون استفاده، Socket Activation و مفهوم قدیمی TCP Wrappers.
$ systemctl --type=service --state=running
List running services.
نمایش سرویس‌های در حال اجرا.
$ systemctl disable --now
Stop and disable an unused service.
Stop و Disable کردن سرویس بدون استفاده.
$ systemctl list-sockets
List systemd socket-activated services.
نمایش Socketهای systemd.
$ passwd -l user
Lock a password.
Lock کردن Password.
$ getent shadow user
Query shadow data when privileged.
Query اطلاعات Shadow در صورت دسترسی.
$ cat /etc/nologin
Inspect login-blocking message if present.
مشاهده پیام جلوگیری از Login در صورت وجود.

Practical Examples / مثال عملی

Legacy TCP wrappers/etc/hosts.allow /etc/hosts.deny
Shadow files/etc/passwd /etc/shadow

Exam Note / نکته آزمونی

TCP Wrappers قدیمی است اما هنوز در Objective فعلی آمده؛ مفهوم allow/deny را بدانید.
102-500 · 110.2
Created by Technet24.ir
110.3
Securing data with encryption
امن‌سازی داده با Encryption
Topic 110 - Security
4
OBJECTIVE WEIGHT
وزن آزمون
Use OpenSSH keys, agents and tunnels; use GnuPG to encrypt, decrypt, sign and verify data.
استفاده از SSH Key، Agent و Tunnel و استفاده از GnuPG برای Encrypt/Decrypt/Sign/Verify.
$ ssh-keygen -t ed25519 -C "user@host"
Create a modern SSH key pair.
ساخت SSH Key Pair مدرن.
$ ssh-copy-id user@server
Install a public key into authorized_keys.
نصب Public Key در authorized_keys.
$ ssh-agent bash; ssh-add ~/.ssh/id_ed25519
Start an agent session and load a key.
شروع Agent و Load کردن Key.
$ ssh -L 8080:internal:80 user@gateway
Create a local SSH port forward.
ساخت Local Port Forward.
$ gpg --full-generate-key
Create a GnuPG key pair.
ساخت GnuPG Key Pair.
$ gpg --encrypt --recipient user@example.com file
Encrypt a file for a recipient.
Encrypt فایل برای Recipient.
$ gpg --detach-sign file && gpg --verify file.sig file
Sign and verify a file.
Sign و Verify فایل.

Practical Examples / مثال عملی

SSH public-key target~/.ssh/authorized_keys
X11 forwardingssh -X user@server

Exam Note / نکته آزمونی

Private Key را محرمانه نگه دارید؛ Public Key برای اشتراک‌گذاری است. تفاوت Encryption و Signing را بدانید.
102-500 · 110.3
Created by Technet24.ir

Final High-Yield Checklist

چک‌لیست نهایی مرور سریع

Exam 101 - Must Practice

  • Boot troubleshooting: dmesg, journalctl, systemd targets
  • dpkg/apt and rpm/yum/zypper workflows
  • Shell quoting, variables, history and PATH resolution
  • Text filters, regex, redirects, pipes and xargs
  • Process control and nice/renice
  • vi navigation and editing
  • Partitions, mkfs, fsck, mount/fstab
  • Permissions, special bits, links and FHS
برای آزمون 101 تمرین عملی بسیار مهم است: Boot، Package Management، Text Processing، Process، Filesystem و Permissionها را حتماً در یک VM تمرین کنید.

Exam 102 - Must Practice

  • Bash startup files, aliases, functions and scripts
  • User/group lifecycle and password aging
  • cron, at and systemd timers
  • Locale, timezone and NTP/chrony
  • journalctl, rsyslog and logrotate
  • NetworkManager, iproute2, DNS and troubleshooting
  • Security audits, sudo and service hardening
  • SSH keys/tunnels and GnuPG basics
برای آزمون 102 روی User Management، Scheduling، Logging، Networking و Security تمرکز ویژه داشته باشید؛ Objective 107.1 بالاترین Weight این آزمون را دارد.

Official Sources Used

Linux Professional Institute LPIC-1 overview - current version 5.0, exam codes 101-500 and 102-500.
LPI Wiki - LPIC-1 Objectives V5.0 - detailed official objective list and weights.

About this file

Prepared and designed by Technet24.ir as an independent educational quick reference. LPIC and Linux Professional Institute names may be trademarks of their respective owner. Commands should be tested in a lab before production use.
تهیه و طراحی: Technet24.ir. این فایل راهنمای آموزشی مستقل است. دستورات حساس مانند dd، mkfs، fsck، rm و تغییرات شبکه را ابتدا در محیط آزمایشگاهی تمرین کنید.
Technet24.ir | LPIC-1 CLI Cheatsheet v1.0